ДЕНДЖЫЗМÆ

О денджыз!
Катайгæнгæ æз
Лæууын сæргуыбырæй дæ цуры,
Мæнæн æнафоны цы дзуры
Фыдохы зилгæ тыхты фæз?
Æбуалгъ фæсмон, хъаймæты азар,
Сæфты хъуырдухæн æмæ маст,
Æлгъыст дæлимоны цъæхахст
Дæ хуылфы арф нымбæхстай а 'зæр.
Æмæ цъæх арвы бын æнцад
Хуыссыс зæххы дæрзæг хъæбысы.
Мæйдары саст фæранк куыд мысы
Йæ фæстаг тох, стæй туджы ад,
Гъе, афтæ хурныгуылды сахат
Дæ фынты дард тæмæн мысгæ
Ды ногæй стæлфыс, фæлæ атахт
Дæ сæрты тарф хуыссæг хъуызгæ,
Æмæ ныссабыр дæ, о демон,
Нæрæмон мондæгты цагъар...
Йæ уазал ингæнмæ кæддæр
Уынæргъгæ чи фæхаста йемæ
Фæстаг бæллицтæ æмæ зды
Тызмæг Элладæйы бæсты,
Æмæ кæуыл фæзары дондзау,
Æрвон Венерæйы фæлгонцау
Рæстæг кæмæн хæссы йæ къам,
Гъе уыцы саст зæрдæйыл ам
Куыдта дæ кадæггæнæг тары,
Æмæ уæдæй нырмæ дæлдон
Сыгъзæрин донычызг фæдары
Йæ сæфт цæппузырты æфсон
Кæйдæр зæххон цæссыгтæ ризгæ...
Ахх! Ногæй ивгъуыд дуг мысын,
Æви дæуау мæ риуы рисгæ
Æз рох æнусты фæлм хæссын?
О, нæ! Мæ бæллиц мын фæхастай,—
Кæм калы дард стъалы тæмæн,
Уым уазал сакъадахыл састæй
Лæууы мæ наупæлæз мæнæн,—
Уый райгуырд рагуалдзæг мæ сæнтты,
Мæ фынты сагъæссаг тыхсæнты,
Уыди зæды базырау рог,
Уыди сæууон æртæхау ног.
Уый хаста, денджыз, мæн дæ сæрты,
Æмæ æндæр дуне уыдтон.
Тæссаг хæтæнтæ æмæ стæрты
Æбæрæг азымы куыдтон.
Фæлæ йæ уад фæхаста йемæ.
Нæ ниуы уазал фæлмы демон,
Нæ куры саст зæххы хæстон
Фæстаг хатт хус быдыры дон —
Уый ме сæфт наупæлæз лæзæры,
Æмæ фæйлауæнтæ зæгъынц:
— Нæ сæрмæ доны фынк æвзæры,
Нæ сæрмæ дымгæтæ тæхынц.
Æдзух фынæй уæйыгау риуы
Мах хъазгæ, о поэт, хæссæм
Æгæрон уазал тых. Тæрсæм,
Тымыгъ куы райхъал кæна 'вдиуы,
Æндæр фæдзуриккам дæуæн,
Кæм нæй лæууæн æмæ цæуæн,
Кæм ниуы рагзаманты азым,
Уым денджыз тохгæнгæ куыд хъазы,
Йæ тых куыд нæ басаст зынтæй.
Куыд ардта амонд... Фæлæ махæн
Цæрæнбон уый бæрц лæвæрд нæй,
Цæмæй йæ былгæрæттæй здæхæм
Фæстæмæ денджызмæ. Æваст
Ныттыхсæм уазал къæйтыл ниугæ
Æмæ æлгъыст хæстонтау иугай
Кæмдæр æрбайсæфæм æд маст.
Цыбыр у цард, фæлæ хъысмæтæй
Ис махæн тохы монц лæвæрд.
Фæсмон цæуыл кæн.æм? Мæлæтæй
Нырау куы нал тæрсиккам, уæд
Нæ цард æлгъин лæджы лæварæй,
Нæ цард хæлд сылгоймаджы буарæй
Æнкъарддæр фестид. Мах æваст
Мæстыгæр денджызы цъæхахст
Зæйау йæ уæлныхты куы сисы,
Æмæ куы ратæхæм фæдисы,
Нæ сæфты азары уæддæр
Вæййы æрра цины уынæр.
Нынниу, æбуалгъ тымыгъ! Дæ тæртты
Нæ амонд скъæфт чызгау кæуы.
Хъысмæты карз тæрхон нæ сæнттыл
Æрæнцади, фæлæ йæ сæрты
Мах ногæй ахизын хъæуы,
Цæмæй нæм царды уысм фæкæса
Æнусау даргъ æмæ фæндон,
Цæмæй нæ дард балцы фæхæсса
Нæ бæллиц — рогбазыр бæлон.
Нæ судзгæ монцæй чи фæхъæстæ,
Гъе уый фæдисонау нæ фæстæ
Æнцой куы нал зона, гъе уæд
Нæй махæн денджызы мæлæт!»

Фæзыны дард уылæнты астæу
Мæ бæллиц — тымыгъы тæмæн.
Æвзонг кæлæнгæнæджы уарзтау
Ныттыхст мæ сонт удыл мæнæн
Дæ тохы зарæг, цыма ниуы
Дæ сæрмæ уазал фæлм кæмдæр.
Хæрзбон! Фæстаг фæдзæхстау риуы
Хæсдзынæн де 'нæнцой уынæр.
О Денджыз,
Денджыз!..




Автор: МАЛИЕВ Васо

Другие стихи автора