ПОЕЗДЫ

Адæймаг æппынæдзух дæр йæхиимæ ныхас кæны. Суанг йæ фыны дæр. Искæимæ ныхасгæнгæйæ дæр. Цы гæнæн ис «Æз» дыууæ 'мбисæй конд у зæрдæйы хуызæн — рахиз æмæ галиуæй.
Адæймаг йæхæдæг йæхиимæ куыд быцæу кæны, уый радзурын мæ фæнды ацы кадæджы.
I
Тыхсы перрон фæстаг минут,—
Цыма æдойны лæг æнтæфы.
Цæуылдæр цин кæны мæ уд,
Цæмæйдæр тарст сабийау стъæлфы.
Тæлфы мæлæг кæфау Рæстæг
Æгæрондзинады хызыны,
Цыма æфсæст зæронд лæг стæг —
Йæхи йæхæдæг цадæг 'хсыны...
Хæрзбон у!
Тард куыдзау дзæгъæлæй
Куы баззайай, мæгуыр дæ бон,
Æмæ дæ цæстысыг куы згъалай,
Уæддæр нæ кæндзынæн фæсмон.
Ныууадз мæ,
Мауал цу мæ фæдыл,
Ам баззай аууоны хуызæн.
Æрхæндæг стъалыты æхсæн
Æз нал æууæнддзынæн дæ зардыл...
Æрмæст...
О, ацы уысм!
Цæгахстау
Æппæт рæстæджыты бæтты,
Лæууы æнæскъуынгæ нæ астæу,
Мæ фæнд мын йе 'фсæн тых сæтты.
Кæм уыдтæн,
Ницыуал ис уым.
Ныххаудтæ мын æнæбын малы.
Цы ма æндæр?
Ныссабыр хъуым,
Иæ тарф æнцойдзинад ын халы
Уылæнты зиллæкты тæлфын,—
Æрдунарæг æй скодта зивæг...
Ды дæ мæ хъуырдухæн,
Мæ фын,
Мæ фæззæджы бæласы уидаг.
Цы уыди,
Уый дæу у æппæт.
Цы уыдзæн —
Уастырджи уæд ме 'мбал!
Æрмæст мын уадз
Мæ сусæг мæт
Æмæ Рохсанæимæ фембæлд.
Хæрзбон...
Кæмæн зæгъын хæрзбон?
Мæсгуытæ чи амайы митæй?
Ды дæ сæумæрайсом,
Æз — бон,
Æз дæн планетæ,
Ды — орбитæ.
Æви æфсæн поезды уаст
Рæмудзы дун-дунейы карз фæтк?
Мæ зæронд мад...
Æнкъард — йæ каст...
Цы у уый?
Уайдзæф æви арфæ?
Хæрзбон, кæимæ нозтон сæн,
Хæрзбон,
Хæлæрттæ æмæ знæгтæ!
Ис комкоммæ цæфæн быхсæн,
Фæлæ мын сусæгæй... мæ знæгтæ...
Мæ риуы саби-зæрдæ цард.
Хæрзгæнæг паддзахау — парахат,
Фæлæ куы бавзæрстатадзрахат,
Уæд ыл цыдæр æрцыд... Нынкъард.
II
Мæ фæндаг тугдадзинтыл айтынг,
Цæуы къæмисæнты дæнг-дæнг,
Цыма æнамонд математик
Зæххон æмбарынады фæтк
Нымæцтæй ивыныл фæлвары,
Бæргæ, уæлахиз дард нæ уыд,
Фæлæ хынцинаджы рæдыд
Йæ бон нæ бауыдзæни ссарын!
Æз дæр æппарын
Иуæй Иу,
Куыд ма дзы баззайа
Æнæхъæн.
Фæлæ зæххон фæткыл, æнхъæлдæн,
Йæхи уæгъды хойы мæ риу:
Æппарын Дæу — мæхи мæхицæй!
Зæгъыс мын:
«Ралгъыста дæ арв,
Æмæ кæдæмфæнды куы лидзай,—
Цæрæм кæрæдзи мидæг арф».
Кæсын Дæ цæстытæм æнкъардæй,
Кæсыс мæм айдæнæй Ды дæр.
Мæ сæры урсыты ды ссардтай,—
Æнæсаргъ саулохтау кæй тардтай,
Гъе уыцы знæт азты уынæр.
Фæцæуы цард...
Фæстаг зæрæхсид
Рæхджы æрæппардзæн цæссыг.
О, згъорæг поезды æрра 'хситт!
Фæсте фæуадз,
Фæуадз мæ хъыг!
Тæхгæ!
Æнцойдзинад æмгæрон
Мæнмæ куыд нал æрцæуа ныр.
Тæхгæ!
Кæм æрæнцад æрвгæрон,
Уадз цъилау зилæд уым быдыр,
Æмæ фæндаггæрон бæлæстæ
Фæстæмæ лидзæнт тарст бæхтау,
Мæнмæ нæ фæкæсдзæн æвгъау —
Цыфæнды баззайæд мæ фæстæ.
Ис иунæг удыбæстæ —
Балц:
Кæд искуы исчи амонд федта,
Уæд уый —
Фæндаг,
Уæд уый —
Ракетæ!
Æндæр цард а зæххыл —
Зæппадз.
Дæу та,
Мæ рагон уд,
Цы хъуыди?
Рæсугъд сигарæйы фæздæг
Дæ сæрмæ ссыд сындæг-сындæг,
Дæ ми — сындæг,
Сындæг — дæ хъуыды.
Нæрыд æнус.
Цыдысты азтæ.
Мæ музæ никæй хуызæн уыд,
Æмæ дзы уыйадыл фæтарстæ,
Æмæ æндæр гуырыл кæй скарстай,
Æрцыд ын ахæм къаба хуыд.
III
Куыддæр мæ сабидуг мæ зæрдыл æрлæууы, афтæ мæ цæстытыл ауайы æнахуыр аргъауы мæйрухс æхсæв... Æмæ уыцы æвзист æхсæвы карз рухсæй рантыст Рохсанæ. Чи у Рохсанæ? Нæ уыди ахæм адæймаг æцæгæй. Мæхæдæг æй мæхицæн сныв кодтон. Чысыл чызг, фыдхуыз, стырцæст, æнкъард. Йæ цæсгом афтæ фæлурс у, æмæ тынг æдзынæг ныккæсын хъæуы, цæмæй йæ мæйрухсы равзарай. Рохсанæ! Мæ сыгъдæгдзинады идеал! Мæ адджын рагбæллицты фидиуæг! Мæ сæнтты мæнгæфсон базыр! Æмæ уыцы диссаджы æвзист æхсæв!
Ныр бамбæрстат, Рохсанæ чи у, уый. Хæсты æфсæнцалх кæуыл атылд, уыцы сабидуджы уд. Æмæ кæд дзургæ Рохсанæмæ кæнын, уæддæр мæ ныхас дарддæр дæр мæхи 'рдæм здæхт у.

Кæмдæр дыууæ изæры астæу
Мæ мусонг хуымгæрон кæуы...
Дыдзы мæй урс тæбæгъы састау
Йæ сæрмæ ауыгъдæй лæууы.
Рæхджы къæйных чызджы цæстытæ —
Уæларвон стъалытæй кæлдзæн
Фынау — рæсугъд,
Тæссаг — æлгъыстау,
Уæлмонцы рухс æмæ кæлæн.
Æмæ та ног æнкъары зæрдæ
Æхсæвы аууæтты цъæхахст,
Цыма æппæт дугты къæсæртæ
Фæлурс мæй срухс кодта æваст.
Хæлы рæстæджыты бастдзинад:
Фæлтæртæ схæццæ сты бынтон,—
Тæссаг мæнгуырныны рæстдзинад,
Дæ рухсмæ алцыдæр уыдтон.
Æмæ куы нал цыд зарын мустæй,
Уæлрагъ куы ахуыссыди арт,—
Мæ мусонг байдзаг и æнустæй,
Ныллæг уыгæсыл таурæгъ бадт.
Нæры йæ бæхыл Македойнаг,
Фыссы пахуымпар лæг хъуыран...
Циу цард?
Цы у кæры-кæройнаг?
Мæ гуырдз кæд фæзынди?
Цы ран?
Куыд фервæзт мин-мин тохты арцæй,
Куыд фервæзт мин-мин низæй, куыд?
Зæххыл цы сарæзта йæ балцæй?
Æрдз ын кæдмæ скодта æмгъуыд?
Æви мæ уды ис йæ кæрон?
Æмæ хуымæтæджы мæлæт,
Цы уыди дунейыл æгæрон,
Гъе уымæн фесæфдзæн йæ фæд?
Уæд ма цæмæн,
Цæмæн хъуыд æрдзы
Гъе уый бæрц тухиты тыхуаг?
Æви фæрæдыди —
Мæ гуырдзы
Ныссуй йæ нысанмæ фæндаг?
Уæнгрог æрхуыгуырды æрмадзау
Йæ куыстæй не 'нцайы æппын,
Цъæхснаг цъырцъыраджы цъæх хæдзар
Æхсæвы ирд æртæхы бын.
Æмæ зылдыстæм дугты астæу
Мæ ныллæг мусонг æмæ æз.
Æхсæв фыццаг.
Æнæдзуапп уарзтау
Уыди сыгъдæг фыны æнгæс.
Цыма цыдæр цæмæйдæр стъæлы,—
О, дуне-дунейы арф хæкъуырцц!..
Ныппырх и пакъуыкалгæ стъалы,
Нынниуы хъæугæронæй куыдз...
Чысыл къæбæры раст æмбистæ
Æмæ зын сабидугæй баст
Кæимæ дæн,
Уый комæй систа
Хуымæтæг къахвæндаг æваст
Бæллицы онг,
Кæнæ уæлдæрмæ:
Чысыл Рохсанæ —
Фын нæ уыд —
Мæ нау — мæ мусонджы къæсæрмæ
Рæсугъд уацайрагау лæууыд.
Цыма йын байстæуыди арвыл
Йæ урс пылыстæгæй мæсыг,—
Æнæбын гагуытæн сæ арфы
Æрттывта стъалыйау цæссыг.
Æн' арт, æнæбындар хæдзары —
Хæххон сырхмæтæджы æнгæс —
Йæ армы арты хъæстæ дары,
Дымгæтæй хъахъхъæны сæ къæс.
О, цас кæстæр уыди йæ сæрæй
Хæрзихсыд къабайы йæ гуыр!
Зонд адард уалдзæджы къæсæрæй,—
Йæ къах æй не 'ййæфта, мæгуыр.
Æркъуырдта хæсты хъæр фæрæтау,
Æркъуырдта сабиуыны бар.
Зынди æгæр егъау куырæтау
Йæ фыдхуыз уæхсчытыл мæнг кар.
Лæууыди их арцимæ дуарыл
Фæсхæсты уазал.
Джихæй каст.
Уыдта зæронд арынджы саст
Йæ фыны:
Урс ссад митау уары!
Йæ сæрмæ рагон сасир рог
Æмдзæгъд кæны æмæ фæрсудзы...
Фæлæ нымудзæгау дæлрудзынг
Фæсахсæвæртæм бады Стонг.
Æмæ кæйдæр уис кулдуар хойы,
О, цас хъуыд паддзахады, цас!
Лæгау дæуæн дыууæ æккойы
Уыди,
Рæстдзинады тæраз.
Æмæ-иу хатгай де 'взаг андзыг
Дыууæ 'фсæн тæбæгъы æхсæн...
Хæстонты сау ингæнтыл уалдзæг
Æркъул кæуæг чындзы хуызæн.
Æмæ хъæбатыр активист
(Йæ бон хæстмæ цæуын нæ баци)
Хæдзæрттыл уары облигаци,
Йæ цæнгтæ тохгæнæгау — фист.
Цъæх изæр фестъæлфыд нæ сыхы:
Ныццæлхъ ласта хуымонтæй иу —
Æрхаста ног æфсир йæ дзыхы
Æвæздæг тохынамæ цъиу.
Æмæ æвиппайды хъæубæстæ
Фæджихау хорз хабар æнхъæл:
Фæззæг сын бафиддзæн сæ хæстæ,
Сæ арынг нал уыдзæн мæтъæл.
Уæздан рухс, уадз, сыкъатæй хъара,
Куыд хæссы дугъон бæх йæ саргъ,—
Хæсдзæни афтæ фынг йæ уаргъ —
Æртæ чъирийы 'мæ арахъхъ.
Уыдзæни алцыдæр, уыдзæн,
Уыдзæни ног дзаумæттæ скъаппы...
Фæлæ нæ сабидуг кæудзæн
Бызгъуырты сау къæдзæхы саппыл.
Уыдзæни алцыдæр, уыдзæн,
Цæрдзысты немæ мин цъæхахсты,
Мад иу фын минæм хатт уындзæн,—
Цыма йæ мард фырт кафы хъазты.
Кæнæ Рохсанæ та?.. къуыпсин —
Дзæгъæлы цин кæндзæн йæ хостыл:
Æрмæст фæсхæст æрлæууыд посты
(Æгæр æрæджиау!) витамин.
Зыдта рынчын
Дыууæ хæсты:
Сæ иу — сармадзан,
Иннæ — сау низ.
Дыууæ уæлахизы бæсты
Æрцыди иу —
Егъау уæлахиз.
Уыдзæни алцыдæр, уыдзæн.
Хъæбæрцъар чингуыты бæгъатыр
Нæ сæрмæ айтындздзæн йæ цатыр,
Фæлæ æгæр бæлвырд уындзæн
Нæ рæсугъд аргъæуттæн сæ кæлæн,
Сæ сайд, сæ диссаг мæнг нæ цæст.
Æмæ рæзынæгæн йæ уæлæ
Къæрныхфынæй кæндзæни хæст,
Æхсæвыгæтты змæлдзæн уды
Чысыл, йе стыр низæй фыддæр.
Кæмдæр фæмихцух и нæ хъуыды,
Фæхауд æнкъарæнтæй цыдæр.
Фæлæ кæд антиаг пропорци
Нæ уынды не ссардта йæ гакк,
Уæддæр нæ зæрдæты цы монц и,
Уыд уый дыууæ фæлтæры фаг —
Сæттын нæ бакуымдта уый хæстæн,
Нæ йæ ныллæгъз кодта æнус...
Мæй бамбæхст мигъ-галуаны фæстæ,
Æнæзагъд уайдзæфау ныхъхъус.
IV
Æмæ цы мулк скодтон хъæубæсты,
Уый уыд цыбыр хъуыды æрмæст:
Куы хъæуид — амæлин (кæй бæсты?)
Куы хъæуид — акъахин мæ цæст.
Æмæ мæхи рæвдыдтон уымæй,
Кæй дæн хъæуккаг цардæй уæлдæр.
Мæ мæгуыр мад та хаста хуымæй
Æххормаг сабитæн къæбæр,
Цæмæй æнæхатыр гуыбынтæ
Нæ сæрты ма скæной цагъар,—
Æна нын хъахъхъæдта нæ фынтæ,
Цæджындзау урæдта нæ цар.
Æз та... Мæ рæстдзинадæй — хъал,
Æппæт наукæты сæраппонд
Мæхæдæг равзæрстон мæ хал,
Мæхæдæг равзæрстон мæ амонд.
Цæуын... мæ къæбæры æмбис
Дæтдзынæн дард балцы æмгарæн,—
Гъе уыцы хорздзинад мæм ис
Чысыл Рохсанæйæн лæварæн.
Мæ бон æндæр цы у? Бæргæ,
Æрдзæй йын й' адзалы хай курын,
Цæмæй йæ уд —
Хæзнаты дурын —
Мæ фæстæ баззайа цæргæ.
Фæлæ Рохсанæйы нæ хъуыди
Цæугæ-цæуын кæйдæр фæдджи:
Гуырдзæй æххуысагур нæ уыди,
Гуырдзæй æххуысгæнæг фæци,—
Сæ ныллæг къонайы цырагъау
Гъе уыцы миниуæг сыгъди,
Лæджы хуыздæр æууæлты аргъау
Æдзухдæр иугæндзон уыди.
Фыдхуыз уæхсчыты цард мæ мады
Æмæ мæ уарзоны ызмæлд,
Бæрзонд зæрдæфæлмæндзинады
Æнусон царды зарæг зæлд.
Æмæ куыддæр фæджих дæн тарстау,—
Цыма мæм фондз æнгуылдзау раст
Хæзна кæронмæ базынд каст,
Фæлæ æвиппайды цъæхахстау
Ыссыгъд йæ налхъуыт тигътæй иу •—
Нæ зынд ныронг,
Лæууыди хъусæй,
Цæмæй тæссаг гæдзæйы рухсæй
Ныццæва иуахæмы риу!
Лæгæн нæй базонæн æххæстæй!
Цу, марадз, коммæгæс æй схон •—
Йæ фæлмæндзинады æмбæхстæй
Рохсанæ дардта карз тæрхон:
«Ам баззай! Баззай!
Баззай хохы!»
Фæлæ мæм ахæм хъару уыд,
Рæузондау чи бацæуы тохы...
Йæ гуырдзы уарзт æрцыди скъуыд...
Уыд ахæм уысм,
Уыд ахæм сахат —
Нæ уыди дзуринагæн ном.
Æмæ уæд фехъуыстон фыццаг хатт
Æдзæмдзинады хъæр æргом:
Рохсанæ —
Мусонджы къæсæрмæ,
Уыди йæ къабайæ кæстæр.
Мæй æмæ стъалытæ йæ сæрмæ —
Бæллицты цавддурфестæг стæр.
Цымæ цы у,
Дзырды дзæкъулы
Æххæстæй чи нæ цыди, уый?
Уæрдон хæххон фæндагыл тулы
Æлвисы даргъ таурæгъ æлхуый.
Уырдыг ныхасы бадæг слæууы,—
Рæсугъддæр ницы ис хъыгæй:
Йæ рæзты сабатизæр ссæуы
Сæнтсау кæлмæрзæны тыхтæй.
Фæлæ хуыздæр бонты ныфсимæ
Хæссы чындзæхсæвмæ æфсин
Фыдуаг хъæлдзæгдзинад цывзимæ—
Гуыбынджын, нарæгхъуыр графин.
Хызы бын фарн кæуы хæкъуырццæй,
Хæрз саби рахаста тæрхон:
«Ратт фараст сагсуры дæ гуырдзæй,
Фырбуцæн сохъхъыр фод сæ хо!»
Æмæ та ногæй бонты сурæм,
Æхсæвы рог фынтыл тæхæм...
Æппæт уыдæттæн нæй фæдзурæн,
Æппæт уыдæттæн нæй зæгъæн.
Цы уыди бавзарæн мæ кары?
Фæлæ æнæбын у мæ зын:
Рæстæй мæ фыд йæ ингæн н 'ары
Æрхæндæг тулдзкъуыдыры бын...
Æмæ куы нал уыдтæн æнхъæлцау,
Куы сафтид дæн цæссыгтæй æз,
Æууæнк куы нал хъуыди мæнг хæлцау,
Уæд мын фæндаггоны пæлæз
Мæ уæнгтыл баппæрста мæ «хуыцау» —
Тæссаг сæрибары хъæлæс.
Æз ацыдтæн.
Рохсанæ баззад,..
Кæудзæн мæ фæстæ, уый зыдтон.
Цы уыд мæ хызыны? Фæсмон?
Æви фæстаг зарæджы азæлд?
Кæд ме 'нцой искæй уд лæууыд,—
Фæцудæг стъалыйау æрхаудзæн.
Нырмæ бынтон бæлвырд цы уыд,
Уый цард сæдæ хуызы фæлгъаудзæн.
Куыд схуыдтон, охх! мæ хъæуы «къуым»?
Куы нæ йын бавзæрстон йæ къуындæг!
Фæлладæй галтæ ласынц уым
Æрвгæронæй сæудары скъуыдтæ.
Æмбæхсы фыдæлты мæсыг
Бæзджын хъуынайы бын йæ ностæ...
Æрхауд хæрзæбоны цæссыг,
Лæууын ыстыр фæндагыл рохстæй,—
Цæвиттон, фесæфта йæ дуа
Пысылмон — сау тæригъæд фидæг...
Мæ уд фæсаджил и мæ мидæг,
Æмæ куы фестадтæн дыууæ.
V
Лæууы уæдæй нырмæ мæ зæрдæ
Дыууæ хæцæг фыры æхсæн.
Сæ. цæфæй акалы цæхæртæ
Сырхзынг æфсæйнаджы хуызæн.
Сæ цæфæй ихдоны ныххауы,
Фæлæ æндоны сусæг куырд
Мæнæй куыд дард æмбæхсы, куыд!
Æмæ къæрттæй цъула нæ хауы,—
Фæлмæнæй баззайы мæ уд!
Цæуынц ыл арфæ æмæ фидис,
Æз фестын афтид хъузгау тутт,
Куы ссарыс ды дæ уæлдæр мидис.
Æмæ мæ сæрыл уары мит,
Хуыссы мæ дæлфæдтæм хъуырдухæн,
Æз зонын иунæг цауд æрмми —
Мæ рагон радиолæ здухын.
Æмæ ракетæты æнус
Мæныл æрдзæ хъæлæсæй суасы.
Фырдзырдæй адæймаг ныххус
Æмæ зæрдæйы хостæ нуазы.
Æндонау бахсысти хæцъæф,
Йæ хъал рæсугъддзинад æвдисы,
Куы суайы пуртийыл йæ цæф,
Уæд дуне ахæм хъæрахст сисы,
Цыма сæдæ азæй фылдæр
Æнхъæлмæ уыцы цæфмæ касти.
Цы кæной адæм уæдæ 'ндæр,
Сæ цин куыдзау куыд дарой бастæй?
Уадз уд кæнæд цæуылдæр цин.—
Зæрдæйæн хибар уадзæн нал и:
Йæ мидæг афтид къуымтæй цал и,
Куы ссара уал фатеры зин!
Æнæниз буар фæйнæрдæм тоны
Йæ цыбыр къабайæн йæ хуыд.
Ам рындзыл бады цуанон.
Зоны,
Фæзындзæн донагур сæгуыт.
Кæйдæр æфсæст гуыбын фæныхы
Къæбицы рагон хицау Тъанг,—
Æмæ куыд æрцахсой къæрныхы?
Мыййаг, куы нæ фæкъахта банк.
Бæргæ ныппырх цагъайрад тохты,
Фæлæ дзы удты баззад схъис —
Æмбæхст æвдудон рагон низ,
Ныронг ын хос нæ ары дохтыр.
Æмæ кæм нæ фæзыны, кæм,
Йæхи кæцы артмæ нæ тавы?!
Кæимæ не сисы йæ къам,
Æмæ кæй æмдзæгъдмæ нæ кафы?!
Уæвгæ, цы нæ быры нæ зæххыл?
Цы дзурæм уыдæттыл? Цæсгом
Нæ дугæн скодта Лæг.
Йæ ном — Гагарин,
Басыгъди йæ бæхыл...
Æмæ егъау цыты æртхутæг,
Егъау уæлахизы уæнгсаст
Æрхауди Зæхмæ,
О Хæрзаудæг,
Куыд карз дæ басыгъта
Дæ уарзт!
Фæлæ йæ мидбылхудт уæларвы
Æрттивы стъалыты æмсæр
Æмæ лæджы гуырысхо сафы,
Цыма фæллад бæлццоны тавы
Фæндагыл баззайæг цæхæр.
Æз дæр æддæгуæлæ хæдзары
Мæ къаннæг къуымы ссардтон фарн.
Нæры гæрзгуыбын барабан —
Фæскъул фæстаг эстрадæ зары.
Дыууæ сылгоймаджы æдзух
Сæрфынц мæ рудзынджы авг хъавгæ,
Фыны дæр мæ нæ уадзынц цух.
Ызмæлы сабыргай сæ къух,—
Тæрсын дыууæйæ дæр мæ авгæн.
Æнусы рухс амонд — сæ иу
(Мæ удыл ма сæвæрæд фиу!),
Æнусы сау фыдбылыз — иннæ.
Фыдуаг,
Æнæнхъæл цауты зин нæ
Кæдмæ тæрсын кæндзæн æниу!
Тæрсдзыстæм,
Цалынмæ йæ хæсыл
Лæгæн уæлахиз кæна тас.
Хæр, нуаз æмæ чысылгай уарз...
Мæ сæрмæ ахæм цард куыд хæссын?!
Ды та æнцад цæрыс дæхицæн,
Цыма æгæр фæци дæ хуым.
Мæнæн кæцæй нæ уыди лидзæн,
Зыдтай сæрибар арын уым.
Æмæ уыд ног мæйау мæ конд:
Мæ рухсгонд хай зынди æрмæстдæр.
Æз сомы бакодтон: дæ фæстæ
Фæсдзæуин нал цæудзæн мæ зонд.
VI
Цы уыд?
Цы фесæфтон? Ломбарды
Цъынды æвæрд хæзнайау раст
Цыдæр егъау амал мæ царды
Лæууыд æмæ æнхъæлмæ каст.
Фæлæ мын асастай мæ базыр:
«Тагъд ма кæ,
Ссардзынæ хуыздæр!»
Æмæ æппæт дзыллæты базар
Хуыдта йæ цатырмæ мæн дæр.
Ленк кодта дуне-океаны.
Æн 'адзал удты фарсмæ зин,—
Зынд уазал айсбергау йæ син,
Фæлæ куы бахаудтæн зын раны,
Уæд æм мæхи нывзылдтон æз:
Рæуцинты хин æнгуырыл ахстæй
Мæн байвæд мондæгты хъæлæс
Æндæр былгæронмæ фæхаста.
Æмæ кæмдæр æн 'адзал удтæ
Зынынц сæнтурс æмæ æнкъард
Гæххæттын наупæлæзты скъуыдтау...
Уæззау хæрзбоны хъыгæй скуыдтон:
Æнусондзинад баззад дард.
Æрмахуыр иугæндзон хъуыддæгты,
Зæрдæцъæх авналæнты бын
Зæххон хæлц фесты фиу мæ уæнгты,
Æмæ фæбæрæг и гуыбын.
Ау, ницы баззади æрвонæй
Мæ уды сконды —
Цин йе маст?
Æви Цæссыг дæр конд у донæй?
Æмæ хуымæтæг монц у Уарзт?
Æмæ уæд чи загъта мæлдзыгæй,
Лæгæй æвзæрдæр у, зæгъгæ?
...Æмæ цыди фæллад мæрддзыгой
Чысыл чырыны бын кæугæ.
Æмæ зæронд зæппадзы фарсмæ
Хъен слæууыд сатæгсау къæйдур.
Кæд уыди? Знон?
Æнусы размæ?
Кæд ыл æрныгуылди йæ хур?
Уыди зæды хуызæн йæ сауты
Мæхи Рохсанæйæн йæ мард.
Æз та куыдтон,
Куыдтон мæ уаты,
Хæхбæстæй — дард,
Æмгæрттæй — дард.
Æмæ мæ уд цæссыгтæй сафтид,
Мæ ком хуыскъ адагау ныххус...
Цыма фæуæгъд æрдынбос, афтæ
Æрлæмæгъ уд æмæ ныхъхъус.
Сыгъдæг Чырыстийау мæ байтыгъд,
Уæддæр тæфæрфæсы æгъдау
Дæумæ нæ фæкасти æвгъау —
Æвдадзы хос дзы скодтай уайтагъд:
«Дзыназ!» —
Дæ хъæлæс хъусын æз,
— Дзыназ!
Æнæвнæлд мулкау царди
Дæ конды де сгуыхты фæрæз —
Æнæбын хъыг —
Æнусон уарди!
Ныр ахæм хъару сси дæ хъыг,
Куы срухс кæны цырагъау алцы.
Хæсс æй сыгъзæринау дæ балцы,
Кæннод дæ удыл сбаддзæн рыг!»
Æмæ та —
Диссæгтæ! — Рæвдауы
Дæ хъæлæс мæн.
Сырдонау раст
Рæстдзинад мидбылхудгæ каст:
«Хъæуы хъыггæнæджы дæр стауын!»
Æцæг? Мæ бон кæй у хъыг кæнын,
Гъе уый тыххæй мæ стауыс, нæ?
Æмæ мын афтæмæй ныгæны
Дæ дзырд мæ уды стыр хæзна!
Дæуæн цы баззади цытæн,
Лæууæд уый арæнау нæ астæу!
Æмæ сæргуыбырæй цыдтæн
Бæрзонд Тæрхоны хохмæ ахстау.
Æнкъард сæрсæфæны хъынцъым,
Æнæбын ницыйы æрхæндæг...
Æваст хъæрæй ныххудтæ:
«Уым
Рæхджы ныххаудзынæ дæхæдæг!
Рæстдзинад агурыс?
Ха-ха!
Цæры дæхимидæг йæ мидис,
Æмæ йын дунемæ цы хид ис,
Æз уый дæн.
Йе та зин... Мæ-гъа...
Æви нæ уырны дæу? Æдылы!
Кæд аууон æмæ рухсы хъазт
Фæлдисы урс кæттагыл Уарзт,
Кæм и Рæстдзинад уæд?
Сæ хылы!
Мæн дæр мæ фыдгултæ æхстой,
Кæм дæн —
Дæлейы, йе уæлейы?
Æз зонын: иу номæн куыстой
Дыууæ æнусон Галилейы:
Сæ иу йæ зонгуытыл лæууыд,
Æмæ нæ басыгъд иннæ арты.
Дæу дæр мæ тылиф уартау хъуыд,—
Æнæцъар апп нæ вæййы царды!
Фæлæ мыл ма баууæнд!
Цæв мæ!
Лæг хъуамæ райгуыра нæ тохæй!..»
Цыдтæн зæрдæрухсæй бынмæ,
Цыдтæн Бæрзонд Тæрхоны хохæй...
Æмæ фæласы поезд мæн.
Кæдæм? Кæдæм? Кæдæм? Нæ зонын...




Автор: МАЛИЕВ Васо

Другие стихи автора