ХЪÆБУЛ

(балладæ)
Иунæг хъæбулæн мад сидзæргæс бадт 
Даргъ æмæ тухиджын азты.
Хи-иу рæвдыдта: —„Æрцæудзæнис рад,—
Кафдзæн мæ лæппу дæр хъазты.

Искæмæ мидбылты худгæ кæсдзæн,
Стæй йæм нæхимæ фæсиддзæн. 
Æмæ зæрондæй мæн буцæй хæсдзæн,— 
Мады фыдæбæттæ фендзæн.

Фæлæ куыд æнхъæл уыд сидзæргæс мад,
Арæх куыд кодта тæхуды,
Афтæ йæ лæппуйæн не 'рцыдис рад; 
Уарзонмæ хъазты нæ худти.

Хæхты кæйдæр фосы фæдыл уый хат, 
Адæмæй хибар æххуырстæй.
Тухи, фыдæбон, æфхæрд æмæ над 
Иста мыздæн уый йæ куыстæй.

Иу хатт уæд базмæлыд стыр тохтæй, цард,-
Адæм йæ бартыл хæцыди.
Хъæбул дæр райста ныфс, топп æма кард!
Бартыл хæцынмæ фæцыди

Мад æм нæ ныллæууыд уыцы.бон ных, 
Загъта йын цæссыгтæ калгæ:
—Цу, мæ хур, равдис дæ хъарур, дæ тых, 
Ма-кæн тыхгæнджытæн баргæ....

Ацыдис хъæбул... Хабæрттæ дзы цьд: 
У, дам, æмбисонд, æрдхæрæн—
Хæсты сæруæлдай, ныфсджынæй хæцы, 
Тохы нæ тæрсы йæ сæрæн.

Иу хатт та знæгтæй фынддæсы æхсæй 
Иунæгæй баззадис тасы.
Нал уыдис гилдзытæ, топпæй æхсæн,— 
Систа æхсаргардæй дасын...

Цъæх уымæл кæрдæгмæ знæгты сæргæ 
Згъæлдысты лæппуйы разæй.
Мæрдтæ—дыууадæс, цæфтæ та—æртæ
Иу дæр дзы на ’цыд æгасæй.

Рагуалдзæг...Гутон кæныны рæстæг...
Тох цыдис тар хъавды арфы.
Мигъау уым арф комы топпы фæздæг,
Тохы нæрд амбылдта арвы.

Ц'Ьус дуг фæуæлахиз тугдзыхты бал,
Махонтæ айстой- хи дарддæр.
Фæлæ сæ рæнхъыты нал уыдис, нал,
Уæйгдых фийауæн йæ мард дæр.

Рæстæг цыдис æмæ згъордта ’мæ тахт. 
Адæмтæ райстой сæ бартæ. 
Агуырдтой, фæлæ йын не’ссардтой тагъд : 
Диссаг фийауæн йæ марды.
* * *
Иу хатт æрæгвæззæг хъæдæй цуы 
Иу цуанон хъæумæ. Уый дзуры: 
„Къалиуыл ауыгъдæй иу лæг лæууы 
Тар хъæды «Сау мæсчъы» цуры.

Чи у? 3ын зонæн у. Нал ыл ис царм. 
Йæ стджытæ, чи у, нæ загътой. 
Скодтой сæрыхъуынтæй ахстæттæ хъарм 
Цъиутæ. Лæппынтæ дзы уагътой.

Хабар куы айхъуыста лæппуйы мад, 
Ацыд уæд, адæм йæ фæдыл,
Бæласыл дзедзыкка кодта æнцад
Афтид лæджы стæгдар хъæды.

Стæгдар æрластой. Ныгæдтой йæ хъæу: 
Мад ыл йæ рустæ ныттыдта.
Фæлæ йæ хъæбул у, кæнæ та нæу,
Мад уый бæлвырдæй нæ зыдта...

Сабатты алы изæры дæр мад
Уæлмæрдмæ цыд... Нæуыд иунæг… 
Иу хатт та уæлмæрдæй раздæхтис. Бадт 
Йæ ссыдмæ къæсæрыл иу лæг.

Лæг ыл хи баппæрста. Фæлæ фæтарст
Мад æмæ алыгьд йæ разæй. 
—Нана, цы кодтай? Цæмæй у дæ тарст? 
Базыдта фырты ныхасæй.

Цинтæ, хъæбыстæ! Йæ цæссыгтæн мад: 
Радта бар. Уадысты рустыл...
Фæлæ ма сабатты уæлмæрдæй уад
Мады æнкъард хъарæг хъустыл.

Фарстой йæ:—«Дзур ма, цæуыл ма у куыд?
Хъæбул куы сæмбæлыд хъæуыл.
—Уыйдæр сæрибарыл тохгæнæг уыд— 
Уымæн у уый дæр мæ хъæбул.





Автор: МАМСУРОВ Дабе

Другие стихи автора